Ένα σχετικά φθηνό μη επανδρωμένο σύστημα μπορεί να υποχρεώσει ένα εξαιρετικά ακριβό πολεμικό πλοίο να χρησιμοποιήσει πολύ ακριβότερα μέσα για να το αντιμετωπίσει
Τον Ιούλιο του 1916, στο μέτωπο του Σομ, οι βρετανοί στρατιώτες περίμεναν το πότε ο στρατάρχης Douglas Haig θα διέτασσε έφοδο του ιππικού ωστε να σπάσει το γερμανικό μέτωπο και να μπορέσουν να κινηθούν στα μετόπισθεν.
Όμως τα χαρακώματα, τα πολυβόλα, το πυροβολικό και το συρματόπλεγμα είχαν δημιουργήσει ένα πεδίο μάχης διαφορετικό από εκείνο για το οποίο είχε εκπαιδευτεί το ιππικό. Η μεγάλη έφοδος που περίμεναν οι επιτελείς δεν ήρθε ποτέ.
Το ιππικό δεν μπορούσε πλέον να παίξει καθοριστικό ρόλο καθώς ο τρόπος διεξαγωγής του πολέμου είχε αρχίσει να αλλάζει ριζικά.Κάτι που επιβεβαιώθηκε λίγα χρόνια αργότερα, όταν ένας άλλος στρατάρχης, ο σοβιετικός Σεμιόν Μποντιόνυ και η 1η Στρατιά Ιππικού η οποία είχε διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στον Ρωσοπολωνικό Πόλεμο ηττήθηκε κατά κράτος, τον Αύγουστο του 1920. Η Μάχη του Komarów ήταν μία από τις τελευταίες μεγάλες στρατιωτικές συγκρούσεις όπου το ιππικό επιχείρησε να πρωταγωνιστήσει.
Και μετά ήρθαν τα άρματα μάχης.
Στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα γερμανικά Panzer και οι μηχανοκίνητοι σχηματισμοί τους έφεραν στα πεδία των μαχών μια ταχύτητα που το παραδοσιακό ιππικό δεν μπορούσε να συναγωνιστεί. Το άλογο δεν εξαφανίστηκε από τον πόλεμο, αλλά έπαψε να αποτελεί την αιχμή της στρατιωτικής ισχύος που κατείχε μέχρι τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα.
Το ίδιο συνέβη και στη θάλασσα.
Τα θωρηκτά υπήρξαν για δεκαετίες το απόλυτο σύμβολο της ναυτικής ισχύος. Τον Δεκέμβριο του 1941, όμως, τα βρετανικά Prince of Wales και Repulse βυθίστηκαν από ιαπωνικά αεροσκάφη στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας, στα ανοιχτά της ανατολικής ακτής της Μαλαισίας, κοντά στο Kuantan. Και τον Απρίλιο του 1945, το ιαπωνικό υπερθωρηκτό Yamato, ένα από τα ισχυρότερα πολεμικά πλοία που κατασκευάστηκαν ποτέ, είχε την ίδια μοίρα κατά τη διάρκεια της Επιχείρησης Ten-Go, στη Θάλασσα της Ανατολικής Κίνας, περίπου 300 χιλιόμετρα βόρεια της Οκινάουα όταν δέχτηκε επίθεση από 400 αμερικανικά αεροσκάφη.
Από τους περίπου 3.300 άνδρες του πληρώματος, περισσότεροι από 3.000 σκοτώθηκαν.
Κάπως έτσι πρέπει ίσως να δούμε και τη σημερινή συζήτηση για τις σύγχρονες φρεγάτες και την ολοένα μεγαλύτερη παρουσία των drones.
Το ζήτημα δεν είναι αν μια φρεγάτα μπορεί να καταρρίψει ένα drone. Μπορεί. Το ερώτημα είναι τι συμβαίνει όταν απέναντί της δεν βρίσκεται ένα drone, αλλά δεκάδες ή εκατοντάδες, σε συνδυασμό με πυραύλους cruise.
Εκεί αλλάζει η εξίσωση. Ένα σχετικά φθηνό μη επανδρωμένο σύστημα μπορεί να υποχρεώσει ένα εξαιρετικά ακριβό πολεμικό πλοίο να χρησιμοποιήσει πολύ ακριβότερα μέσα για να το αντιμετωπίσει. Και όσο αυξάνεται ο αριθμός των drones, τόσο περισσότερο το ζήτημα μετατρέπεται από στρατηγική και τεχνολογική σε οικονομική και επιχειρησιακή εξίσωση.
Το δίλημμα προφανές δεν είναι «φρεγάτες ή drones». Μια σύγχρονη φρεγάτα εξακολουθεί να αποτελεί πολύτιμο στοιχείο ναυτικής ισχύος.
Το ερώτημα είναι τι οπλικά συστήματα χρειάζεται μία χώρα σαν την Ελλάδα στην εποχή των drones.
Πόσο αποτελεσματικά μπορεί να αντιμετωπίσει επιθέσεις κορεσμού; Πόσο ισχυρά είναι τα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου; Πόσο κοστίζει κάθε αναχαίτιση; Διαθέτει φθηνότερα μέσα αντιμετώπισης drones; Μπορεί να επιχειρεί μαζί με δικά της μη επανδρωμένα συστήματα;
Η ιστορία του Haig και του Μποντιόνυ δεν μας λέει ότι το ιππικό ήταν «λάθος». Μας θυμίζει κάτι πιο σημαντικό: ένα όπλο μπορεί να παραμένει χρήσιμο αλλά ταυτόχρονα να έχει πάψει να είναι αυτό που καθορίζει, από μόνο του, έναν σύγχρονο πόλεμο.
Αυτό είναι και το ερώτημα που πρέπει να θέσουμε σήμερα για τις φρεγάτες. Όχι το αν είναι έχουν εξελιγμένα τεχνολογικά συστήματα. αλλά αν ο ρόλος και η αξία τους αντιστοιχούν σε έναν σύγχρονο πόλεμο.
Πρώτη δημοσίευση: ΤΟ ΒΗΜΑ, 26 Αυγούστου 2026
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου